Ad van ’t Veer

Adriaan Marinus

Ridder in de Orde van Oranje Nassau

Onderscheiden met de Zeeuwse Prijs voor Kunsten en Wetenschappen

 

Goes, 24 februari 1941   Middelburg, 21 juni 2021

Liturgie voor de afscheidsdienst 

zaterdag 26 juni 2021 

Koorkerk, Middelburg

Voorganger in de dienst is 

ds. Marga Haas.

Muziek

Morton Feldman, Last composition (1987)

Opname 17 juni 1987, Kloveniersdoelen, Middelburg 

Aki Takahashi (piano), Mifune Tsuji (viool),

Matthijs Bunschoten (altviool), Tadashi Tanaka (cello)

 

 

De kist wordt binnengedragen door kleinkinderen, zoon, broer en zus. 

Welkom

Gebed om de Geest

 

Adem van God, adem over mij 

vul mij weer met leven

dat ik kan liefhebben wat jij bemint 

en redden wat jij gaf.

 

Adem van God, blaas over mij 

tot ik helemaal van jou word 

tot jouw vuur brandt in mij

op de donkere aarde.

 

Adem van God, waai over mij 

tot mijn hart zich voor jou opent 

tot ik kan willen wat jij wilt

in handelen en hopen.

 

Adem des levens, adem in mij 

leer mij de lucht te delen

zoals ook het water en het brood 

 

kom en heel de aarde.

 

Dorothee Sölle, “Atem gottes”

 

 

Muziek

Bach-Busoni: Toccata in C groot, BWV 564

Geoffrey Douglas Madge (piano)

 

 

Aansteken van de kaarsen door de kleinkinderen Meriël, Mindel, Arwout, Simon, Abel

Toespraak door Maurits Portier 

Toespraak door Leo van ’t Veer 

Toespraak door Riaan van ’t Veer

 

Muziek

Lied: Groter dan ons hart

Tekst: Huub Oosterhuis, muziek: Antoine Oomen Gezongen door: Riaan van ’t Veer en Petra Jonkers,

Jenny Adriaanse, Tineke Bins en Adrie le Clerq Vleugel: Rien Balkenende

 

 

Gij die geroepen hebt ‘licht’ en het licht werd geboren,

en het was goed het werd avond en morgen, tot op vandaag. 

Gij die geroepen hebt ‘o mens’ en wij werden geboren,

Gij die mijn leven zo geleid hebt tot hiertoe dat ik nog leef.

Omdat Gij het zijt groter dan ons hart die mij hebt gezien eer ik werd geboren.

 

Gij die liefde zijt, diep als de zee, flitsend als weerlicht, 

sterker dan de dood, laat niet verloren gaan één mensenkind. 

Gij die geen naam vergeet, geen mens veracht,

laat niet de dood die alles scheidt en leegmaakt, 

laat niet de tweede dood over ons komen.

Omdat Gij het zijt groter dan ons hart die mij hebt gezien eer ik werd geboren.

 

Voor allen die gekruisigd worden wees niet niemand, 

wees hun toekomst ongezien.

Voor mensen die van U verlaten zijn, voor allen die hun lot niet kunnen dragen,

voor hen die weerloos zijn in de handen van de mensen.

 

Voor uw naamgenoten in ons midden:

vluchtelingen, vreemden, wees niet niemand.

Voor hen die kracht uitstralen, liefde geven, recht doen, 

dat zij staande blijven in ons midden.

Omdat Gij het zijt groter dan ons hart die mij hebt gezien eer ik werd geboren.

 

Gij die, tegen alle schijnbaar noodlot in, ons vasthoudt, 

Gij die vreugde schept in mensen,

Gij die het woord tot ons gesproken hebt dat onze ziel vervult, 

Laat ons niet leeg en verloren en zonder uitzicht,

doe ons opengaan voor het visioen van vrede, 

dat sinds mensenheugenis ons roept.

Omdat Gij het zijt groter dan ons hart die mij hebt gezien eer ik werd geboren.

 

Verhaast de dag van uw gerechtigheid.

Zie het niet langer aan dat her en der in deze wereld mensen gemarteld 

worden, kinderen gedood; dat wij de aarde schenden

en elkaar het licht ontroven.

 

Zoals een hert reikhalst naar levend water, 

doe ons zo verlangen naar de dag dat wij,

Nu nog verdeelde mensen, in uw stad verzameld zijn, 

in U verenigd en voltooid, in U vereeuwigd.

 

Gedenk uw mensen, dat zij niet vergeefs geboren zijn.

Omdat Gij het zijt groter dan ons hart die mij hebt gezien eer ik werd geboren.

 

Gedicht “Dan zal ik leven”, voorgelezen door Wilma Beukers 

 

            Het zal in alle vroegte zijn – als toen.

De steen is weggerold. Ik ben uit de grond opgestaan. 

Mijn ogen kunnen het licht verdragen.

Ik loop en struikel niet. Ik spreek en versta mijzelf.

Mensen komen mij tegemoet – wij zijn in bekenden veranderd.

 

De ochtendmist trekt op. Ik dacht een dorre vlakte te zien.

Volle schoven zie ik, lange halmen, aren waarin de korrel zwelt. 

Bomen omranden het bouwland. Heuvels golven de verte in, 

bergopwaarts, en worden wolken.

 

Daarachter,

kristal geworden, verblindend, 

de zee, die haar doden teruggaf.

 

Wij overnachten in elkaars schaduw. 

Wij worden wakker van het eerste licht.

Alsof iemand ons bij naam en toenaam heeft geroepen. 

 

Dan zal ik leven.

Huub Oosterhuis, uit de dichtbundel “Dan zal ik leven” (1976)

 Muziek

 

Willem Breuker, Psalm 121 Shir Lama’alot

Peter Halpern (zang). Opname 7 juli 1998, Grote Kerk, Veere.

 

sjier lamma’alloot essa enaj el hèhariem mee’ajjin javo ezrie ezri mee’im addonaj

osee sjamajjim wa’arets

al jitteen lammoot raklecha al janoem sjomrecha

hinnee lo janoem welo jiesjaan sjomeer jisraeel

addonaj sjomrecha

addonaj tsillecha al jad jemienecha jomaam hasjemesj lo jakkekka wejareeàch ballaajela

addonaj jisjmorcha mikkol ra jisjmor et nafsjecha

addonaj jisjmor tseetecha oevo’echa mee’atta wead olaam

Een opgangslied

Ik hef mijn ogen op naar de bergen, vanwaar mijn hulp komen zal.

Mijn hulp is van de HEER,

Die hemel en aarde gemaakt heeft. Hij zal uw voet niet laten wankelen, uw Bewaarder zal niet sluimeren. Ziet, niet sluimeren, noch slapen, zal de Bewaarder Israels.

De HEER is uw Bewaarder,

de HEER is uw schaduw aan uw rechterhand. De zon zal u des daags niet steken,

noch de maan des nachts.

De HEER zal u bewaren van alle kwaad, uw ziel zal Hij bewaren.

De HEER zal uw uitgang en uw ingang bewaren, van nu aan tot in der eeuwigheid.

 

Overweging Muziek

Giacinto Scelsi, Ave Maria uit Three Latin Prayers (1970)

Frences-Marie Uitti (cello) Gebeden

 

Woorden ter afsluiting

 

 

Muziek

Georg Friedrich Händel, Sonata voor blokfluit, cello en piano.

 

 

Deze dienst wordt om 15:00 uur voortgezet op de algemene begraafplaats van Middelburg 

(Westelijke Oude Havendijk 3, 4337 PB Middelburg)

Woorden bij het graf 

Zegen

 

Toelichting bij de liturgie

 

Marga Haas is predikant zonder eigen gemeente. Ad las graag de overwegingen op haar blog ‘Parelduiken in de bijbel’.

 

Samen met Trude koos Ad de muziek voor de afscheidsdienst. Hij wilde graag een toelichting bij de muziek.

 

Ad en Trude volgden hun hele leven (het werk van) de theoloog en dichter Huub Oosterhuis. Vanuit Middelburg reisden zij vaak naar Amsterdam om hem te horen spreken. Het lied Groter dan ons hart kreeg voor hen een bijzondere betekenis.

 

De Duitse theologe en vredesactiviste Dorothee Sölle (1929-2003) bewerkte het lied

Breathe on me, Breath of God tot het gebed Atem Gottes, dat Ad raakte.

 

Morton Feldman (1926-1987) was een Amerikaanse componist die graag te gast was op de festivals van Ad. Hij vond dat Ad de beste koffie van de hele wereld zette. Kort voor zijn overlijden voltooide Feldman zijn laatste compositie, die hij opdroeg aan Ad. Feldman was nog aanwezig bij de wereldpremière in Middelburg. Ad hield van zijn spanningsvolle muziek.

 

Willem Breuker (1944-2010) was componist en musicus en vriend van Ad en Trude. Het twintigste Festival Nieuwe Muziek (1996) opende met Breukers’ oratorium Psalm 122, met daarin ook psalm 121. Het concert in de Grote Kerk in Veere was voor Ad van blijvende betekenis.

 

Geoffrey Douglas Madge, concertpianist en vriend van de familie, leerde Ad ruim vijftig jaar geleden kennen. Ze vonden elkaar in hun fascinatie voor nieuwe muziek, en in het bijzonder die van Xenakis. Geoffrey speelde vele concerten in Middelburg.

 

Celliste, componiste en vriendin Frances-Marie Uitti gaf in 1975 haar eerste optreden in Middelburg en speelde daar later ook de Three Latin Prayers van Giacinto Scelsi (1905-1988). Ad en Trude hielden enorm van zijn verstillende muziek.

 

Rien Balkenende is docent piano en orgel en vaste organist van de Koorkerk. De laatste jaren zocht Ad naar bijzondere orgelwerken die Rien uitvoerde, zoals La Nativité du Seigneur van Messiaen. Die werken vroegen vaak ‘bijna het onmogelijke’ van het orgel in de Koorkerk.

 

Ad wilde graag werken van een bevriend kunstenaar aan de muur in de Koorkerk. William Verstraeten maakte deze werken voor een paasconcert dat Ad nog had willen organiseren in de Koorkerk. Ze verwijzen naar het lijden (kruiswegstaties) en de opstanding. William organiseerde vanaf 1984 hedendaagse kunst bij concerten en festivals.